leftheader
ENGILSHنقشه سایتعضویت و ورود اعضاصفحه اصلی
گالریwidth=10خدمات گردشگریwidth=10خواهر خوانده هاwidth=10اصفهان قدیمwidth=10صنایع دستیwidth=10مفاخر و مشاهیرwidth=10جاذبه های گردشگریwidth=10آثار تاریخیwidth=10معرفی شهرwidth=10
۱۳۹۳ يکشنبه ۳۱ فروردين
 
جستجو
بازیافت1


بازیافت

امروزه توجه به حفظ محیط زیست و محدودیتهای مواد اولیه و منابع طبیعی در زمره وظایف اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی ساکنین کره زمین محسوب می شود. استفاده بی رویه از معادن و منابع طبیعی علاوه بر از بین بردن سرمایه های موجود، چرخه زیستی و طبیعی را به هم زده و با ایجاد آلودگیهای مختلف خاک، آب و هوا منجر به نابودی حیات خواهد شد. يكي از اقدامات اساسي در اين زمينه تفكيك مواد زائــد قابل بازيافت از زباله هاي خانگي در مبداء و بازيابي آنها بصورت اصولي و بهداشتي است.

 بازیافت، هر گونه استفاده مجدد و جدید از مواد زائد است که می تواند بدون انجام عملیاتd خاص و تنها با رعایت اصول بهداشتی صورت گیرد مثل استفاده مجدد از بطریهای نوشابه پس از شستشو و ضدعفوني و یا اینکه مواد جمع آوری شده طی عملیات خاصی تبديل به اقلام جديدي شوند. در واقع بازيافت را مي توان به فرايند جمع آوري، اصلاح و به جريان در آوردن مجدد توليدات مصرف شده به گونه اي كه بتوان از آن مواد، استفادة مجدد نمود، اطلاق كرد. اين تعريف نشان مي دهد كه بخشي از زباله ها را مي توان ماده زائد تلقي نكرد. در طول سده هاي گذشته، صرفنظر از كيفيت و كميت مواد مصرفي، آنچه موجب شد كه زباله به يك موضوع بحراني و حاد تبديل نشود، استفادة مجدد از آن بود. استفاده از پسماندهاي غذايي در توليد كود، جداسازي كاغذ، پلاستيك، شيشه، فلزات، ... و استفادة مجدد از اين مواد در ساخت مواد جديد، نمونه هايي از بازيافت مواد مي باشد. اين مواد بخش عظيمي از تركيبات زباله را در بر مي گيرند.

پردازش نيز، شامل كلية فرايندهاي فيزيكي، شيميايي و بيولوژيكي مواد مي باشد كه مي تواند منجر به تسهيل در عمليات دفع پسماندهاي عادي گردد. بديهي است اقداماتي نظير بازيافت مواد، تبديل مواد آلي موجود در زباله به کمپوست، سوزاندن يا آسياب کردن مواد و همچنين استفاده مجدد از مواد(مانند خرد كردن كاغذ و مقوا و تهية خمير كاغذ) و تفكيك در مبدأ توليد، مي تواند كمك شاياني در اين زمينه نمايد.

مراحل مختلف بازیافت شامل موارد زیر است

1) جمع آوری مواد قابل بازیافت

2) تفکیک و جداسازی انواع مواد و طبقه بندی آنها

3) پروسه بازیافت و تبدیل به مواد قابل مصرف مجدد

4) فروش برای استفاده مجدد

فواید بازیافت

·         استفاده مجدد از مواد و انرژی

·         کاهش دفن زباله و عدم از بین رفتن زمین های مناسب در طبیعت

·         اشتغال زایی

·         کاهش هزینه ها و ایجاد منافع اقتصادی

·         ارتقاء سطح فرهنگ و آموزش عمومی در ارتباط با تولید و دفع مواد زائد جامد و ترویج روحیه صرفه جویی

·         بهبود شرایط بهداشتی ، کاهش آلودگی محیطی ناشی از حمل و نقل از تولید زباله تا محل دفع

·         صرفه جویی در مصرف منابع طبیعی

·         بهبود کیفیت مواد اولیه کارخانه کمپوست به منظور دستیابی به کمپوست مرغوبتر( خروج عناصر جامد از کمپوست مانند: شیشه )

کاهش انرژی به وسیله بازیافت مواد

 

کاغذ

آلومینیوم

آهن و فولاد

کاهش انرژی مصرفی

55- 30%

95- 90%

70- 60%

کاهش زباله های جامد

130%

100%

95%

کاهش آلودگی هوا

95%

95%

30%

     

 موادی قابل بازیافت

اگر چه كليه موادي كه به صورت زبــاله دور ريخته مي شوند قابل بازيافت هستند اما بازيافت همه آنها مقرون به صــرفه  نيست و تنها بخشي از آنها بازيافت مي شوند اصلي ترين موادي كه معمولاً بازيافت مي شوند عبارتند از

v     کاغذ

مواد اولیه تهیه کاغذ از درختان کمیاب جنگل تامین می شود. برای تولید هر تن کاغذ 2 تن چوب و برای تولید هر تن خمیر کاغذ سفید از چوب, 6 متر مکعب چوب جنگلی نیاز است. سالانه حدود 150 هزار تن کاغذ در کشور تولید میشود که معادل 370 هزار متر مکعب چوب یا رویش سالانه 457هزار هکتار جنگل است. در چند دهه گذشته، جنگل‌های کشور از حدود 18 میلیون هکتار به 2/14 میلیون هکتار و سطح جنگل‌های شمال نیز از حدود 4/3 به 9/1 میلیون هکتار کاهش یافته است. میزان مصرف چوب برای تولید کاغذ با بازیافت کاغذ به نصف می رسد بنابراین یکی از راه های جلوگیری از تخریب جنگل ها استفاده مجدد و بازیافت موادی است که مواد خام و اولیه آنها از جنگل ها تهیه می شود که علاوه بر جنبه های زیست محیطی شامل جنبه های اقتصادی نیز خواهد بود.

·     کاغذ پنجمین صنعت بزرگ مصرف کننده انرژی در دنیاست، هم چنین این صنعت نسبت به صنایع دیگر به ازای تولید یک تن محصول، آب بیشتری مصرف می کند و سطح بالایی از آلودگی آب و هوا را به وجود می آورد.

·     برای تولید هر تن کاغذ باید 17-15 اصله درخت تنومند را قطع کرد که هر درخت به طور متوسط قادر است سالانه kg6 دی اکسید کربن را به اکسیژن تبدیل کند.

·     برای تولید یک تن کاغذ 4 هزار کیلو وات برق و 400 هزار لیتر آب مصرف می شود و به طور کلی بازیافت کاغذ منجر به صرفه جویی 50 درصدی مصرف آب، 64 درصدی مصرف انرژی و کاهش 74 درصدی آلودگی هوا می شود.

·     اگر به مدت یک سال کاغذهای مصرفی به ازای یک نفر جمع آوری شود معادل 5/1 اصله درخت خواهد بود و در صورتی که همه این کار را انجام دهند مجموع کل آن به 100 میلیون اصله درخت در سال می رسد.

کاغذهای نامناسب برای بازیافت

کاغذ کاربن، کاغذ برچسب دار، کاغذهای قدیمی و زرد شده، دستمال کاغذی، روبان های کاغذی، کاغذ ماژیکی، کاغذ دیواری، کاغذ آلومینیوم، کاغذ روغنی، کاغذهای روکش شده براق، کاغذ دورنگار، یونولیت

کاغذهای مناسب بازیافت

روزنامه، مجله، کاغذ تحریر سفید، کاغذ باطله، کاغذ کپی، پاکت نامه، کاغذ رایانه، بروشورها و آگهی های تبلیغاتی کاغذی، کارتن ها و جعبه های مقوایی، مقوای ورقه ای

v     پلاستيك :

كاربردهاي روزافزون پلاستيك ها به عنوان گروه بزرگي از مواد پليمري در تمامي زمينه هاي صنعتي و خانگي موجب رشد سريع و مصرف اين فرآورده پتروشيميائي در جهان گرديده است.  5/1درصد توليد هر بشكه نفت به پلاستيك تبديل مي شود و تقريباً نيمي از توليدات پتروشيمي در دنيا صرف توليد پلاستيك ها مي گردد. حجم بسيار زياد بطري های پلاستیکی در مواد زائد شهري، پايداري بالا در محيط زيست و تقريباً تجزيه ناپذيري آنها در طبيعت، امكان انتشار بسیاری از آلاينده ها از طريق آنها به محيط زيست و از طرف ديگر قابليت بازيافت آنها به شكل كامل و اين كه توليدات بازيافت شده از لحاظ زيست محيطي مقبولیت بیشتری داشته، عواملي بوده كه باعث گرديده بازیافت این مواد در سراسر دنيا مورد توجه قرارگیرد.

در كنار بازيافت تلاش هايي نيز در جهت توليد پلاستيك هاي زيست تخريب پذير شروع شده است. اين پلاستيك ها قابليت بازگشت به طبيعت را طي زمان قابل قبولي دارند. این پلاستيك ها حاوي ماده تخريب پذيري مثل نشاسته هستند كه به افزايش سرعت تخريب آنها كمك مي كند و به وسيله باكتري ها، آب يا آنزيم ها در طبيعت تخريب مي شوند. مهمترين نوع اين پلاستيك ها پلي لاكتيك اسيد است.

انواع ضايعات پلاستيكي    

امروزه مواد پلاستيكي به علت خواص منحصر به فرد مانند سبكي، سهولت شكل پذيري، استحكام، انعطاف پذيري، سختي، مقاومت در برابر عوامل شيميايي و بسياري خواص متفاوت ديگر كاربردهاي گسترده اي پيدا نموده اند. فرآوري پلاستيك ها انرژي بسيار كمتر و مواد اوليه بسيار ارزان تري نسبت به فلزات و موارد مشابه ديگر نياز دارد و به همين دليل در صنايع بسته بندي، غذايي و موارد ديگر جايگزين مناسبي براي آن ها بوده و بطور روز افزون مورد استفاده قرار مي گيرد.

نام پلاستیک

علامت

درصد

مصرف عمده

پلی اتیلن سنگین

HDPE

38

بطری شیر و آب میوه

پلی اتیلن سبک

LDPE

29

لفافه

پلی پروپیلن

PP

10

بطری سس و فیلم

پلی وینیل کلراید

PVC

4

بطری روغن و پوشش غذا

پلی استایرن

PS

8/5

بطری دارو و فوم

پلی اتیلن ترفتالات

PET

6/5

بطری نوشیدنی ها

 

 

 

 

 

 

 

 

انواع پلاستیک ها را می توان از علامت روی آنها تشخیص داد. این علامت شامل علامت های اختصاری نام پلاستیک و نشان بازیافت با یک عدد درون آن می باشد. هرچه این عدد بزرگتر باشد نشان دهنده سخت تر بودن بازیافت این پلاستیک می باشد.

·         پلاستیک ها از نظر بيولوژيكي به سختي تجزيه پذير هستند و به ندرت توسط باكتري ها مورد حمله قرار مي گيرند بطوریکه تا 350 سال بدون هيچ تغييري در طبيعت باقي مي مانند

·         مقدار دی اکسید کربن ناشی از بازیافت هر تن پلاستیک در مقایسه با سایر روش های دفع زباله ها از جمله دفن یا بازیافت انرژی 5/1 تا 2 تن کمتر می باشد

·          از یک تن پلاستیک می توان بیش از 20000بطری پلاستیکی تهیه کرد و تخمین زده می شود که سالانه 100 میلیون تن پلاستیک در دنیا تولید می شود که از مجموع کل آن ها %42 آن در صنایع بسته بندی استفاده می شود

·          80 درصد زباله های پلاستیکی شامل بسته های پلاستیکی به شکل ظروف غیر قابل انعطاف مانند بطری نوشابه  و آب معدنی
 می باشد. پوشش پلاستیکی که برای بسته بندی استفاده می شود و با عنوان فیلم نام برده می شود، 20 درصد دیگر از حجم زباله های پلاستیکی را تشکیل می دهد که با جداسازی بسته های پلاستیکی و فیلم ها می توان حجم زباله دفعی را تا 50 درصد کاهش داد.

·          با بازيابي بطري‌هاي پلاستيكي 60-50% انرژي مصرفي براي ساختن بطري‌هاي نو صرفه‌جويي مي‌شود همچنین بازیابی یک بطری پلاستیکی آب می تواند برق 6 ساعت یک لامپ 60 واتی را تامین کند.

·         انرژی لازم برای تولید یک کیلوگرم لاستیک نو سه برابر انرژی مورد نیاز برای تولید یک کیلوگرم لاستیک بازیافتی است.

 

v     شيشه

شيشه يكي از اجزاء تشكيل دهنده زباله هاي شهري است كه كاربرد زيادي در وسايل خانگي، ساختمان و همچنين سهم مهمي در بسته بندي دارد. برای ساخت شیشه بايد مقدار زيادي شن و ماسه از زمين استخراج شودکه عمل حفاري و استحراج منظره زشتي به محل معدن مي دهد. در این فرآیند ترکیب مواد را باید در دمای بسیار بالا انجام داد که علاوه بر مصرف مقدار زيادي سوخت و آب, دی اکسید کربن و گازهای گلخانه ای بسیاری نیز تولید می شود. علاوه بر كمبود مواد خام اوليه كه خود دليل موجهي براي بازيافت شيشه است، استفاده از شيشه هاي دست دوم از نظر اقتصادي نیز بسيار مقرون به صرفه است زيرا نقطه ذوب خرده شيشه از مواد خام اوليه پايين تر بوده و باعث كاهش مصرف سوخت مي گردد. استفاده از مواد خام براي توليد شيشه نيازمند صرف انرژي زياد
مي باشد در حالي كه اگر از شيشه خرد شده استفاده شود عمليات تولید شیشه در دمايی
پائين تر قابل انجام است. واضح است دماي پائين تر استهلاك كوره و قالب ها و ابزارهاي ديگر را تا حد زيادي كاهش مي دهد بطوری که با استفاده از شیشه بازیافتی برای تولید شیشه جدید عمر کوره بین 15 تا 20 درصد افزایش می‌یابد.

·     برای تهیه یك كیلو شیشه از مواد اولیه ۱۶ هزار  BTU یا حدود ۴۲۰۰ کیلو کالری انرژی لازم است و يك كوره كارآمد حدود 4  گيگاژول برق براي گداختن يك تن شيشه لازم دارد

·     به ازای تولید هر تن شیشه نو از ماده خام اولیه 8/27 پوند آلودگی، تولید می‌شود كه بازیافت شیشه این مقدار را 20- 14 درصد و مصرف انرژی را 32- 25 درصد كاهش می‌دهد در نتیجه به ازای هر تن شیشه بازیافتی 9 گالن و یا حدود ۱۲۰ لیتر نفت ذخیره و حدود 2/1 تن در مصرف مواد اوليه صرفه جويي می‌شود همچنین تهيه شيشه از شيشه بازيافت شده، نسبت به تهيه آن از مواد اوليه، آلودگي آبها را به ميزان 50 درصد و آلودگي هوا را تا 20 درصد كاهش مي دهد

·     هر بطری شیشه‌ای می‌تواند تا 15 بار در چرخه بین تولید و مصرف مورد استفاده مجدد قرار گیرد

·     برای تولید شیشه از مواد بازیافتی نسبت به تولید شیشه از مواد خام 30 درصد انرژی کمتری لازم است كه اين مقدار انرژي مي‌تواند یک لامپ 100 واتی را براي 4 ساعت روشن نگه دارد و از بازیافت دو بطری شیشه ای انرژی لازم برای جوش آمدن آب برای 5 فنجان چای تولید می شود

·     بازیافت شیشه به 4 روش به محیط زیست کمک می کند که شامل کاهش خاک برداری، کاهش مصرف انرژی، کاهش انتشار گازهای گلخانه ای و جلوگیری از هدر رفتن منابع معدنی می باشد.

 

براي بازيافت, شيشه‌هاي بي‌رنگ بايد از شيشه‌هاي رنگي جدا شود چرا كه شيشه‌هاي چند رنگ به صورت مختلط قابل بازيافت نيستند علاوه بر آن انواع مختلف  شيشه‌ ها  هم نيازمند دماي ذوب متفاوتي هستند. در آماده‌سازي شيشه‌هاي استفاده شده براي بازيافت، شستن آنها قبل از تحويل لازم است بنابراين بهتر است بعد از استفاده شيشه‌ها را بشوئيد و در آنها را جدا کنید اما نيازي نيست برچسب اين شيشه‌ها را هم جدا كنيد, چرا كه هنگام ذوب شدن براي بازيافت، اين مواد خود به خود سوزانده مي‌شوند همچنین اطمینان حاصل كنید كه شیشه برای نگهداری مواد سمی و خطرناك استفاده نشده باشد.

شیشه های قابل بازیافت

 انواع مختلف شیشه ها را می توان بازیافت کرد. شیشه های حاوی غذا و نوشیدنی را می‌توان دوباره استفاده کرد و سایر شیشه ها را هم می توان بارها و بارها بازیافت کرد.  شیشه‌هایی كه قابل بازیافت‌اند، شامل تمام بطری‌هایی به رنگ سبز یا قهوه‌ای كه در آنها ماءالشعیر، نوشابه، آب، آب معدنی ریخته می‌شود و تمام ظروف دهانه گشاد شیشه‌ای و ظروف حاوی چاشنی می‌شود

شیشه های غیر قابل بازیافت

 حباب لامپها، شیشه های سرامیکی، شیشه شكسته پنجره، شیشه شكسته جلو اتومبیل، ظروف پیركس، لامپ روشنایی یا لوله فلورسنت، شیشه‌های آزمایشگاهی و طبی، آینه و شیشه‌های لعابی مانند كریستال و شیشه تلویزیون , آينه هاي شيشه اي

v     لاستيك :

 بازيافت لاستيك فعالیتی است که به تازگی شروع شده است. انرژي لازم براي تولید 1 كيلوگرم لاستيك نو 3 برابر انرژي مورد نياز براي توليد 1 كيلوگرم لاستيك بازيافتي است. لاستيك بازيافت شده در ساخت لاستيك وسايل نقليه ، مواد چسبنده ، عايق لوله ها و كابل ها ، شيلنگها و لوازم ورزشی و تعداد بیشماری محصولات دیگر به کار می رود و خرده های آسیاب شده لاستیک را می توان به مواد مورد استفاده در آسفالت خیابانها، باند فرود گاهها، محلهای بازي و مسیرهای میدان دو، اضافه كرد و بدین ترتیب عمر آنها را 4تا 5 مرتبه افزایش داد. بعلاوه این کار نیاز به مواد روکش را تا حد زیادی کاهش می دهد .

v     فلزات

ارزشمندترين ماده بازيافت شده از زباله بر حسب درآمد، انواع مختلف فلزات است. هر چند كه تعداد زيادي از مواد ديگر زباله مانند كاغذ، كارتن، پارچه، پلاستيك و غيره نيز اهميت ويژه‌اي دارند ولي همة مواد بازيافتي از زباله ارزش ورود به صنعت بازيافت را ندارند. در واقع بازيافت منابع ارزشمندي مثل فلزات کاريست عاقلانه زيرا بازيافت و دوباره استفاده کردن آنها ساده تر از حفاري و معدنکاوي است. معمول ترين فلزات قابل بازيافت آلومينيوم و فولادند. بقيه فلزات مثل نقره، مس و برنز که با ارزشند دور ريخته نمي شوند و مشکل دفع پسماند ندارند.

ظروف و ضايعات آلومينيومي به هر شکلي که باشد قابل بازيافت است بنابراين فويل آلومينيوم، قوطي هاي نوشابه و کنسرو و بشقاب، چهارچوب پنجره ها و حتي تراشه هاي آلومينيومي در کارگاه ها و حلقه هاي آلومينيوم دربازکن ها را مي توان جمع آوري و بازيافت کرد. از دیگر فلزات قابل بازیافت می توان لوازم يدکي اتومبيل، باطري هاي اتومبيل، کنسروهاي فلزات ترکيبي، برنز، ترکيبات مسي، قوطي هاي کنسرو با فلزات ترکيبي، بطري ها، فلزاتی مانند برنج، مفرغ، کادميم، مس، آهن، فيلترهاي دودگير، سيم هاي عايق، کابل، فلز منيزيم، نيکل، رادياتورها، فولاد، آهن، رادياتورها، درب قوطي هاي حلبي، عنصرهاي فلزي، ديگ بخار،کنسروهاي استيل، قوطي هاي فلزي، تيتانيوم و روي را نام برد.

·         شيشه و قوطي هاي فلزي و بويژه آلومينيومي صدها سال روي زمين باقي مي مانند.

·         بازيافت آلومينيوم مي تواند 90 درصد انرژي لازم براي ساخت آن را صرفه جويي كرده و آلودگي مرحله توليد آن نيز 95 درصد كمتر است همچنین مقدار انرژي که از بازيافت يک قوطي کنسرو ذخيره سازي مي شود، مي تواند يک تلويزيون را به مدت سه ساعت روشن نگه دارد.

·         در صورتي كه يك تن آلومينيوم از داخل زباله جداسازي شده مجدداً به مصرف رسد در مصرف ۴۰۰ تن سنگ معدن و ۷۰۰ كيلوگرم كك و قير صرفه جويي خواهد شد

·         بازيافت 1 تن فولاد ، حفظ 1030 کيلوگرم از کاني هاي فلزي آهن، 580 کيلوگرم ذغال سنگ و 5 کيلوگرم سنگ آهک را به دنبال دارد .

·          در كارخانه‌هاي ذوب آهني كه به جاي سنگ آهن با سولفور بالا از آهن قراضه كم سولفور استفاده مي‌شود، آلودگي هوا تا 86 درصد و آلودگي آب تا 76 درصد كاهش مي‌يابد.