leftheaderمنطقه 10 شهرداری
ENGILSHنقشه سایتعضویت و ورود اعضاصفحه اصلی
گالریwidth=10خدمات گردشگریwidth=10خواهر خوانده هاwidth=10اصفهان قدیمwidth=10صنایع دستیwidth=10مفاخر و مشاهیرwidth=10جاذبه های گردشگریwidth=10آثار تاریخیwidth=10معرفی شهرwidth=10
۱۳۹۷ سه شنبه ۳ مهر
 
جستجو
برج كبوتر
برج كبوتر
برج كبوتر
برج كبوتر

بزرگراه شهيد آقابابائي
 

آدرس

 كبوتر خان يا كبوترخانه محلي است كه كبوتر درآن آشيانه مي سازد.

ساخت كبوترخانه را مي‌توان به نوعي شاهكاري هنري دانست. كبوترخانه‌ها را درمناطقي بنيان مي‌نهادند كه از اقليمي كويري بهره‌مند بود مصالح و متد ساخت نيز متأثر از شرايط محيطي چون بافت معماري كه گل رس و كاه و نمك بنيادش را باني بودند و مقاوم دربرابر سرماو گرما وعايقي حرارتي ودرعين حال صوتي تاآرامش كبوتران اندرون كبوترخانه را تأمين نمايد. غالب كبوترخانه‌ها به واسطه بهره‌گيري از حداكثر فضا به شكلي استوانه مانند ساخته مي‌شدند تا لانه‌هاي بيشتري را درخود جاي دهند. طراحي ورودي به اندازه‌اي بود تا كبوتران را به داخل پذيرا باشد و ميهمانان ناخوانده را به اندروني راهي نباشد و درعين حال بدنه كاهگلي مانع از زادوولد حشرات موذي چون ساس و كنه مي‌گرديد به جهت استحكام هرچه بيشتر درون را با تيرچه‌هاي متقاطع مسلح مي‌نمودند و سطح بيروني را ساروج اندود تا مانع از فرسايش محيطي گردد. دربخش ميان تهي بالاي كبوترخانه نيز دريچه‌هايي به جهت تبادل حرارتي و آمد و شد جريان هوا به داخل كبوترخانه كه قرابتي بسيار با بادگيرهاي استانهاي كويري ايران دارد ودرميان كبوترخانه نيز حفر چاهي به جهت تأمين آب شرب كبوتران درصورت نزديك نبودن آبگير و جوي و رودخانه حفر مي‌كردند.
صاحبان كبوترخانه‌ها 3ماه يكبار براي جمع‌آوري فضولات به داخل كبوترخانه‌ها وارد مي‌گشتند وكودحاصل را جمع‌آوري مي‌نمودند كه از براي صيفي‌جات و ميوه‌هاي جاليزي بسيار مفيد مي‌بود. حال بايد درنظر آورد ميزان كود استحصال گشته رابرمبناي آمار كبوتران موجود دركبوترخانه كه گاهي به بيش از7000 هزارجفت رابالغ مي‌گرديد و رقم 70000 كيلوگرم درسال كه عايدي ارزشمندي را از براي كشاورزان به همراه داشت.
   معمار ايراني به دليل نگاه عالمانه به اقليم و علم زيست‌شناسي، عجايبي حيرت‌ برانگيز وماندگار را دراين سياره خاكي تحت عنوان كبوترخانه‌هاي ايراني خلق كرده و چه زيبا اين هماهنگي برجهاي به رنگ خاك (برخلاف برجهاي به رنگ آب (باسياره خاكي) كه دوسومش هم آب است) دروحدت از روزگاران پيش به يادگار مانده است كه حقيقتاً سزاوار است به آنها برتر از عجايب هفتگانه عالم نگاه كرد.
قطر سوراخهاي ورودي كبوتران (هركبوتر يك سوراخ ورودي دارد و يك سوراخ خروجي) به داخل برجها به اندازه‌اي ساخته شده است كه تنها كبوتران مي‌‌توانستند وارد آن شوند و پرندگان مهاجم قادر به ورود به داخل آن نبودند. جالب توجه اينكه براي دقت يك اندازه بودن قطر سوراخهاي كبوتر بويژه در كبوترخانه‌هاي سبك گلپايگان و خمين از تنوشه(لوله‌هاي سفالي) استفاده مي‌شده تا سوراخها يكسان اجرا شود.)
   شاردن سياح بزرگ فرانسوي درقسمتي از سفرنامه خود مي‌‌نويسد: كبوترخانه‌هاي عظيم ايران شش بار بزرگتر از بزرگترين پرورشگاه‌هاي ماست. و ايران مملكتي است كه بهترين كبوترخانه‌هاي جهان درآنجا ساخته مي‌شود.
     اين كبوترخانه‌ها به خاطر تنوع بسيار درشكل واندازه و تكرار موزون آنهاو هماهنگي آنها باطبيعت وزيبايي هاي اطراف وبويژه بافت وفضاهاي اعجاب آور وهماهنگ دروني آنها مي‌تواند يكي از جاذبه‌هاي ناديده انگاشته جهانگردي دراصفهان به شمار آيد.
 جمع‌آوري فضولات كبوتران به عنوان كود، دوركردن كبوتران از مزارع جهت جلوگيري كردن از آسيب رساندن به مزارع و شكاركردن كبوتران واستفاده كردن از گوشت آنها از اهداف احداث اين بناهاست.
  بامروري برنوشته‌هاي مستشرقين و جهانگردان درطي سه قرن گذشته مي‌توان نتيجه گرفت كه قدمت اين برجها به درستي معلوم نيست. ولي آنچه مسلم است از حدود 700 سال قبل برج‌هاي كبوتر دراصفهان خريد و فروش مي‌شده وحتي صاحبان آنها به علت درآمد قابل توجهي كه ازاين برجها عايدشان مي‌گرديده همه ساله مبلغي به عنوان ماليات به دولت‌هاي وقت پرداخت مي‌كردند.

   شهرداري منطقه 10 اصفهان باهدف حفظ بناهاي تاريخي بامشاركت سازمان نوسازي و بهسازي شهرداري اصفهان وسازمان ميراث فرهنگي اصفهان درسال 1385 دراطراف محوطه برج اقدام به محوطه‌سازي، نورپردازي و پوشش سبز درقالب يك پارك محلي وچشم‌انداز شهري نموده است.

توضیحات
  آثار تاریخی منطقه